طرحواره درمانی چیست؟ | تست آنلاین+تفسیر تست

طرحواره درمانی چیست؟ تست طرحواره درمانی آنلاین به چه روشی گرفته می شود؟ و تفسیر تست طرحواره درمانی چگونه است؟ با اطمینان می توان گفت که طرحواره درمانی بهترین و آسان ترین روش برای درمان مشکلات فردی می باشد.

طرحواره‌ها (تله‌ها) یکسری الگوهای هیجانی اشتباه هستند. که بر اساس تجربیات اولیه زندگی ما شکل می‌گیرند. یعنی آن چیزی که ما به اشتباه یاد می گیریم به صورت ناهوشیار و واقعی تا پایان عمر در ما باقی می ماند.

در مرکز پیام مشاور شما می توانید با کمک مشاور تلفنی و یا مشاوره فردی از خدمات طرحواره درمانی این مرکز استفاده کنید.

طرحواره چیست؟

طرحواره در روان‌شناسی به الگوهای فکری و هیجانی گفته می‌شود که از کودکی در ذهن ما شکل می‌گیرند و روی شیوه‌ی فکر کردن، احساس کردن و رفتارمان تأثیر می‌گذارند. این الگوها مثل یک عینک نامرئی هستند که دنیا را از پشت آن می‌بینیم.

طرحواره‌ها یا همان تله‌های زندگی ما به صورت دوره ای فعال می‌شوند. و هرچقدر این طرحواره‌ها براساس سال های اولیه تر و آسیب‌های شدیدتر زندگی ما شکل گرفته باشند، قوی تر هستند. بنابراین در طول زندگی خودشان را زود به زود به ما نشان می دهند. و هر زمانی هم که فعال می شوند، مدت زمان طولانی‌تری می مانند.

طرحواره ها صفر و یک نیستند. یعنی ما نمی توانیم بگوییم که یک طرحواره را داریم یا نداریم، بلکه طرحواره ها به صورت طیفی می باشند. و ما ممکن است مقداری از هر طرحواره را داشته باشیم. اما چیزی که مهم است این است که آیا این طرحواره به ما آسیب می رساند یا نه؟ طرحواره‌ها به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند:

۱- طرحواره‌های سازگار و سالم
این نوع طرحواره‌ها به رشد و آرامش ما کمک می‌کنند و باعث می‌شوند نیازهای اساسی‌مان به شیوه‌ای درست برآورده شود. مثلا وقتی چیزی را یاد می‌گیریم (مثل دوچرخه‌سواری)، برای همیشه در ذهنمان باقی می‌ماند و به شکلی مثبت در زندگی‌مان به کار می‌آید.

۲- طرحواره‌های ناسازگار و ناسالم
این طرحواره‌ها الگوهای اشتباهی هستند که در ذهن ما شکل گرفته‌اند و باعث تنش و مشکلات هیجانی می‌شوند. دلیل اصلی به وجود آمدن آن‌ها، برآورده نشدن پنج نیاز اساسی دوران کودکی است؛ نیاز به امنیت و دلبستگی ایمن، استقلال، ابراز احساسات، لذت و تفریح، و در نهایت داشتن محدودیت‌ها و قوانین درست.

بیشتر بخوانید: [درمان کمالگرایی]

طرحواره درمانی چیست؟

طرحواره درمانی یک رویکرد روان‌شناختی نسبتا جدید است که برای درمان مشکلات عمیق و ریشه‌دار شخصیتی و هیجانی به کار می‌رود. این روش بر پایه‌ی شناسایی و تغییر طرحواره‌های ناسازگار شکل گرفته است.

به بیان ساده، طرحواره درمانی کمک می‌کند فرد الگوهای ذهنی و هیجانی نادرست خود را بشناسد، بفهمد این الگوها از کجا آمده‌اند و به‌تدریج راه‌های سالم‌تری برای فکر کردن، احساس کردن و رفتار کردن یاد بگیرد.

تاریخچه طرحواره درمانی جفری یانگ

طرحواره درمانی توسط جفری یانگ در دهه ۱۹۹۰ میلادی توسعه یافت و به عنوان یک رویکرد نوین روان‌درمانی شناخته شد. یانگ این روش را برای درمان افرادی ایجاد کرد که با مشکلات مزمن و پیچیده روانی مواجه بودند و روش‌های درمانی سنتی مانند رفتاردرمانی شناختی (CBT) پاسخ کامل به نیازهای آن‌ها نمی‌داد.

در طرحواره درمانی، تمرکز بر شناسایی و اصلاح طرحواره‌های ناسازگار اولیه است، الگوهای عمیق فکری و هیجانی که از دوران کودکی شکل گرفته و باعث مشکلات مزمن در زندگی بزرگسالی می‌شوند. یانگ با ترکیب اصول رفتاردرمانی شناختی، روان‌درمانی حمایتی، روانکاوی کوتاه‌مدت و تکنیک‌های هیجانی و تصویری، رویکردی جامع برای تغییر الگوهای ناسازگار ارائه داد.

امروزه طرحواره درمانی جفری یانگ به عنوان یکی از روش‌های مؤثر در درمان اختلالات شخصیتی، اضطراب مزمن، افسردگی مقاوم به درمان و مشکلات بین‌فردی شناخته می‌شود و در مراکز مشاوره و درمان‌های روانشناختی در سراسر جهان کاربرد دارد.

انواع طرحواره های ناسازگار

طرحواره‌های ناسازگار، الگوهای ذهنی و هیجانی نادرستی هستند که معمولاً در دوران کودکی شکل می‌گیرند و در بزرگسالی باعث مشکلات رفتاری، احساسی و ارتباطی می‌شوند. این طرحواره‌ها در پنج حوزه اصلی دسته‌بندی می‌شوند و هر حوزه شامل چند طرحواره مهم است:

۱- طرحواره های ناسازگار احساس طرد شدن و تنهایی

افرادی که این طرحواره‌ها را دارند، همیشه نگرانند که عزیزانشان آنها را ترک کنند یا تنها بمانند.

• رهاشدگی: وقتی در کودکی نزدیکان خود را از دست داده‌اید یا والدین به دلیل طلاق یا قهر از شما دور بوده‌اند، ممکن است در بزرگسالی دائم نگران ترک شدن یا از دست دادن افراد مهم زندگی‌تان باشید.

• محرومیت هیجانی: کودک در محیط خانواده محبت کافی دریافت نکرده است و باور دارد که دوست‌داشتنی نیست؛ بنابراین در بزرگسالی نیز به سختی محبت خود را به دیگران نشان می‌دهد.

• نقص و شرم: وقتی کودک مدام با دیگران مقایسه می‌شود یا مورد تایید قرار نمی‌گیرد، باور می‌کند که ارزشمند و خوب نیست.

• انزوای اجتماعی: احساس تعلق نداشتن به جمع و ترجیح تنهایی. افراد با این طرحواره بیشتر کارها را به تنهایی انجام می‌دهند و از ارتباط با دیگران فاصله می‌گیرند.

۲- طرحواره های ناسازگار وابستگی و عدم استقلال

افراد این گروه احساس می‌کنند که نمی‌توانند به تنهایی کارهای خود را انجام دهند و به دیگران وابسته‌اند.

• وابستگی-بی‌کفایتی: مراقبت بیش از حد والدین در کودکی باعث می‌شود فرد در بزرگسالی برای انجام کارهای روزمره به دیگران وابسته باشد و برای هر کاری دنبال همراهی بگردد.

• آسیب‌پذیری: نگرانی دائم از بیماری یا اتفاقات بد ناشی از والدینی است که مدام کودک را نسبت به خطرات هشدار داده‌اند.

• شکست: انتقاد مداوم والدین و مقایسه با دیگران باعث شده فرد باور کند که توانایی موفق شدن ندارد و احتمال شکست همیشه وجود دارد.

۳- طرحواره های ناسازگار ضعف در رعایت قوانین

افراد این گروه نمی‌توانند رفتارهای خود را به خوبی کنترل کنند یا قوانین را رعایت نمایند.

• استحقاق و خودبرتری: احساس می‌کنند که خاص و بالاتر از دیگران هستند و نباید قوانین معمول را رعایت کنند. معمولاً در خانواده‌هایی که محدودیت و نظم کافی وجود نداشته، شکل می‌گیرد.

• عدم خودکنترلی و نظم: نمی‌توانند تصمیمات درست بگیرند و اغلب رفتارهای تکانشی دارند. این مشکل معمولاً ناشی از تربیت بدون نظم و اصول روشن در کودکی است.

۴- طرحواره های ناسازگار نادیده گرفتن خود

در این حوزه، فرد نیازهای خود را کنار می‌گذارد و بیش از حد به دیگران توجه می‌کند.

• اطاعت: از ترس مخالفت یا ترک شدن، همیشه حرف دیگران را گوش می‌دهد و نمی‌تواند نه بگوید.

• ایثار: نیازهای خود را فدای دیگران می‌کند تا آن‌ها به خواسته‌هایشان برسند.

• تأییدطلبی: دائم دنبال دیده شدن و تأیید دیگران است، معمولاً در خانواده‌هایی شکل می‌گیرد که والدین بیش از حد به نظر دیگران اهمیت می‌دادند.

۵- طرحواره های ناسازگار کنترل افراطی

افراد این گروه همیشه نگران و تحت کنترل هستند و به خود اجازه آرامش نمی‌دهند.

• منفی‌گرایی و بدبینی: تمرکز مداوم بر جنبه‌های منفی زندگی، ناشی از والدینی است که همیشه نگران یا ناامید بوده‌اند.

• بازداری هیجانی: نمی‌توانند احساسات خود را نشان دهند و از بروز شادی یا ناراحتی می‌ترسند.

• کمال‌گرایی و سختگیری: خود و دیگران را با استانداردهای بسیار بالا محک می‌زنند و هیچ وقت راضی نمی‌شوند.

• تنبیه: تمایل به تنبیه خود یا دیگران برای اشتباهات، ناشی از تجربه تنبیه شدید در کودکی است.

• بی‌اعتمادی: اعتماد به دیگران برایشان سخت است و همیشه احساس می‌کنند ممکن است آسیب ببینند.

• آمیختگی با دیگران: حس استقلال ندارند و خود را با همسر یا خانواده به طور افراطی یکی می‌بینند، به طوری که گویی بدون آن‌ها قادر به تصمیم‌گیری نیستند.

طرحواره های شرطی و غیرشرطی چیست؟

این طرحواره ها به دو صورت شرطی و غیرشرطی می باشند. که در بحث درمان اول باید به بررسی طرحواره های شرطی و بعد از آن غیرشرطی بپردازیم.

طرحواره غیرشرطی:

وابسته به جایی نیستند و از همان ابتدا به دلیل ارضا نشدن نیازهای اولیه شکل میگیرند. مرکزی هستند. مثل: رهاشدگی، محرومیت هیجانی، نقص و شرم

طرحوارهای شرطی:

وابسته هستند و در دنباله طرحواره های غیرشرطی به وجود می آیند. می شود گفت در جبران طرحواره های غیرشرطی می آیند. مثل: اطاعت، ایثار، معیارهای سرسختانه

تست طرحواره درمانی آنلاین جفری یانگ

تست طرحواره درمانی آنلاین جفری یانگ یک ابزار خودسنجی است که به افراد کمک می‌کند الگوهای فکری و هیجانی ناسالم خود را شناسایی کنند. این تست شامل حدود ۱۰۰ سوال است که شما باید به هر سوال نمره‌ای از ۱ تا ۵ بدهید. پاسخ‌ها بر اساس میزان نزدیکی سوال به شخصیت و تجربه فرد تعیین می‌شوند.

نتایج این تست نشان می‌دهد کدام طرحواره های ناسازگار در شما فعال‌تر هستند، اما باید توجه داشت که این نتایج جایگزین مشاوره حرفه‌ای نمی‌شوند و صرفاً نقطه شروعی برای شناخت بهتر خود و بررسی نیاز به حمایت یا درمان تخصصی هستند.

برای انجام تست به صورت آنلاین و از طریق موبایل، می‌توانید با شماره ۰۹۹۸۱۱۶۵۸۵۸ تماس بگیرید و درخواست تست داشته باشید. سوالات برای شما از طریق واتساپ ارسال می‌شوند، پس از پاسخ‌دهی، مجدداً به مرکز بازگردانده می‌شوند و در نهایت طرحواره درمانگر نتایج شما را بررسی و تفسیر می‌کند.

تفسیر تست طرحواره درمانی

پس از تکمیل پرسش‌نامه، طرحواره‌درمانگر مرکز پیام مشاور آن را بررسی می‌کند و تله‌های آسیب‌رسان فعال در شما را شناسایی می‌نماید. سپس با تفسیر دقیق تست طرحواره درمانی، در قالب مشاوره فردی و با رویکردی همدلانه، به شما کمک می‌شود تا این تله‌ها شناسایی شده و راهکارهای مؤثر برای مدیریت و اصلاح آن‌ها ارائه شود.

درمان طرحواره های ناسازگار

در رویکرد طرحواره درمانی، درمان با کسب بینش آغاز می‌شود. درمانگر با بررسی و تفسیر تست طرحواره درمانی، طرحواره‌های فعال شما را شناسایی می‌کند و نشان می‌دهد که این طرحواره‌ها چگونه بر رفتارها و واکنش‌های شما تأثیر می‌گذارند. با آگاه شدن از علت رفتارهای خود، شما تا حدی به بینش شناختی نسبت به الگوهای فکری و هیجانی خود دست پیدا می‌کنید و می‌توانید رفتارهای ناسالم خود را تعدیل کنید.

با این حال، بخش اصلی درمان در طرحواره درمانی بر بازسازی خاطرات دوران کودکی تمرکز دارد. در این روش، درمانگر با کمک شما به مرور خاطرات کودکی پرداخته و از ابتدایی‌ترین تجربه‌ها شروع می‌کند تا خاطرات آسیب‌زا را شناسایی و تعدیل کند. این بازسازی باعث می‌شود که تأثیر طرحواره‌های ناسازگار کاهش یافته و الگوهای رفتاری سالم‌تر جایگزین شوند.

نتیجه این فرایند، کاهش قابل توجه رفتارهای ناخوشایند و افزایش کنترل و مدیریت هیجانات و رفتارها در زندگی روزمره است. به عبارت دیگر، فرد با این روش می‌آموزد که واکنش‌های گذشته را بهتر مدیریت کند و روابط و عملکرد بهتری در محیط‌های مختلف داشته باشد.

تکنیک های طرحواره درمانی

طرحواره درمانی به‌عنوان یک روش روان‌درمانی شناختی-رفتاری پیشرفته، برای شناسایی و اصلاح الگوهای فکری و هیجانی ناسازگار طراحی شده است. مهم‌ترین تکنیک‌های علمی طرحواره درمانی عبارتند از:

۱- بازسازی خاطرات (Memory Rescripting)

در این تکنیک، مراجع با هدایت درمانگر خاطرات گذشته که باعث شکل‌گیری طرحواره‌های ناسازگار شده‌اند را مرور می‌کند. هدف این است که فرد بتواند تجربه‌های منفی گذشته را از زاویه‌ای جدید ببیند، احساسات منفی را کاهش دهد و باورهای سالم و منطقی جایگزین کند. این روش کمک می‌کند تأثیر طرحواره‌های منفی در زندگی فعلی کاهش یابد.

۲- کار با کودک درون (Working with the Inner Child)

این تکنیک بر شناسایی نیازهای برآورده‌نشده کودک درون تمرکز دارد. مراجع یاد می‌گیرد با مراقبت و همدلی به کودک درون خود پاسخ دهد و احساس امنیت، ارزشمندی و تعلق را بازسازی کند. این روش کمک می‌کند خلاهای عاطفی دوران کودکی که باعث شکل‌گیری طرحواره‌ها شده‌اند، جبران شوند و فرد در بزرگسالی روابط سالم‌تر و رفتارهای مثبت‌تری داشته باشد.

۳- فلش‌کارت‌ها (Flashcards)

در این روش، درمانگر کارت‌هایی با پیام‌ها یا جملات کلیدی آماده می‌کند که به افکار و باورهای ناسازگار مراجع مرتبط هستند. مراجع با دیدن این کارت‌ها متوجه می‌شود چه افکاری باعث احساسات منفی یا واکنش‌های غیرسالم او می‌شوند. این تمرین به ویژه برای افرادی که دچار اضطراب، استرس، نوسان خلق یا پرخاشگری هستند مفید است و به آن‌ها کمک می‌کند در مواجهه با مشکلات زندگی واکنش‌های منطقی و سالم نشان دهند.

۴- تکنیک‌های مواجهه (Imagery Rehearsal)

در این روش، مراجع با کمک درمانگر موقعیت‌های استرس‌زا یا محرک‌های طرحواره‌برانگیز را در ذهن خود تصویرسازی می‌کند. سپس واکنش‌های سالم و منطقی را تمرین می‌کند تا در موقعیت‌های واقعی بتواند بهتر کنترل هیجانات خود را حفظ کند. این تمرین باعث کاهش اضطراب و واکنش‌های غیرمنطقی و افزایش توانایی مقابله با چالش‌ها می‌شود.

کتاب تکنیک های طرحواره درمانی

یکی از منابع معتبر و کاربردی در زمینه طرحواره درمانی، کتاب «زندگی خود را دوباره بیافرینید» نوشته جفری یانگ است. این کتاب به شما کمک می‌کند با شناخت طرحواره‌های ناسازگار خود، الگوهای فکری و هیجانی منفی را شناسایی کنید و راهکارهای عملی برای تغییر آن‌ها بیاموزید.

در این اثر، یانگ علاوه بر توضیح علمی طرحواره‌ها، تکنیک‌ها و تمرین‌های عملی را معرفی می‌کند که به مراجعان کمک می‌کند احساسات خود را مدیریت کرده، خاطرات آسیب‌زا را بازسازی کنند و رفتارهای سالم‌تری در زندگی روزمره خود ایجاد کنند.

سوالات متداول

۱- طرحواره درمانی برای چه کسانی مناسب است؟

طرحواره درمانی برای افرادی مناسب است که الگوهای فکری و هیجانی ناسازگار دارند، مشکلات مزمن روانی مانند اضطراب، افسردگی یا مشکلات بین‌فردی را تجربه می‌کنند و روش‌های درمانی سنتی نتوانسته پاسخ کامل به نیازهای آن‌ها بدهد.

۲- معایب طرحواره درمانی چیست؟

طرحواره درمانی ممکن است زمان‌بر باشد و نیاز به تعهد و همکاری فعال مراجع داشته باشد. برخی افراد در مواجهه با خاطرات کودکی احساس ناراحتی یا اضطراب موقت تجربه می‌کنند و موفقیت درمان تا حد زیادی به انگیزه و مشارکت مراجع بستگی دارد.

۳- طرحواره درمانی رایگان وجود دارد؟

برخی مراکز مشاوره جلسات آموزشی کوتاه یا تست طرحواره درمانی آنلاین رایگان ارائه می‌دهند، اما درمان کامل و تخصصی معمولاً نیازمند پرداخت هزینه است.

۴- طرحواره درمانی چقدر طول می کشد؟

مدت زمان طرحواره درمانی بسته به میزان شدت طرحواره‌ها و همکاری مراجع متفاوت است، اما معمولاً بین چند ماه تا یک سال یا بیشتر طول می‌کشد.

۵- درمان طرحواره های کودکی چگونه ممکن است؟

درمان طرحواره‌های کودکی از طریق بازسازی خاطرات دوران کودکی، کار با کودک درون و اصلاح الگوهای رفتاری و هیجانی ناسازگار انجام می‌شود. این روش کمک می‌کند تجربه‌های گذشته از زاویه‌ای جدید دیده شوند و تاثیر منفی آن‌ها کاهش یابد.

۶- آموزش طرحواره درمانی چگونه است؟

آموزش طرحواره درمانی شامل یادگیری شناخت طرحواره‌ها، آگاهی از تاثیر آن‌ها بر رفتار و هیجانات و تمرین تکنیک‌های عملی برای مدیریت و اصلاح طرحواره‌های ناسازگار است. این آموزش می‌تواند توسط روانشناس متخصص یا منابع معتبر مانند کتاب‌ها و کارگاه‌های آموزشی ارائه شود.

نتیجه‌گیری

طرحواره درمانی به‌عنوان یکی از مؤثرترین روش‌های روان‌درمانی، راهی کارآمد برای شناسایی و تعدیل الگوهای هیجانی و رفتاری ناسازگار است که معمولاً ریشه در تجربیات اولیه زندگی دارند.

این رویکرد با هدف شناسایی تله‌های زندگی، کمک می‌کند تا افراد بتوانند تأثیرات مخرب این الگوها را در زندگی روزمره کاهش دهند و به آرامش روانی بیشتری دست یابند.

انجام تست و تفسیر تست طرحواره درمانی آنلاین، ابزاری مهم برای شناسایی این طرحواره‌هاست که با تحلیل دقیق پاسخ‌های فرد، نقاط آسیب‌زا را مشخص کرده و مسیر درمان را ترسیم می‌کند.

فرایند درمان در طرحواره درمانی، ترکیبی از بینش، بازسازی خاطرات و آموزش مهارت‌های جدید است که به افراد کمک می‌کند تا ریشه‌های عمیق رفتارهای ناخوشایند خود را درک کرده و آن‌ها را اصلاح کنند.

این روش، نه‌تنها بر بهبود مشکلات فعلی تمرکز دارد، بلکه تأثیرات بلندمدتی در ایجاد الگوهای رفتاری سالم‌تر و سازگارتر دارد.

دسترسی آسان به مشاوران تلفنی یا روانشناسان آنلاین، امکان بهره‌گیری از این رویکرد را برای افراد بیشتری فراهم کرده است.

در نهایت، طرحواره درمانی مسیری روشن برای دستیابی به تعادل عاطفی، افزایش خودآگاهی و بهبود کیفیت زندگی ارائه می‌دهد.